Холати хозираи мухити зист. Манбахо ва сарчашмахои ифлосшавии атмосфера.

Тасодуфї нест, ки њоло ба масъалањои муњити зист олимон диќќати махсус медињад. Бо ибрози таносуби экологї, экосистема, бўњрони экологї, фалокати экологї на танњо олимони соњаи фанњои табиатшиносї, балки ходимони давлатию сиёсї, кормандони хољагї низ машѓуланд.

Дар охирњои асри XX ибтидои асри XXI инкишофи босуръати илму техника боиси рўз аз рўз ифлосшавии муњити зист бо моддањои радиоактивї, кимиёвї ва биологї гардид. Бинобар ин зарур аст, ки њар як шахс алоќамандии байни организм ва муњити атрофашро дар анамояд ва барои нигоњдории баробарвазнии экологї дар табиат сањмгузор бошад, зеро ки инсон як њиссаи табиат сањмгузор буда, берун аз он вуљуд дошта наметавонад, саломатї, мањсули карї, рафтору кирдораш бо табиат вобаста аст.

Маълум аст, ки проблемањои экологї, яъне масъалањои марбут ва бадшавии њолати муњити атроф дар бисёр минтаќањои сайёра ањамияти аввалиндараља пайдо кардаистодааст.

Зеро ин омилест, ки ба њамаи равандњои сиёсї, иќтисодї ва иљтимої таъсир мерасонад. Аз ин рў, барои пешгирии шиддати вазъи экологї бояд тамоми љомеа љањонї бори масъалият дошта бошад.

Асосан ифлоскунандањо бо ду намуд, ки табиаташон аз њам фарќ мекунанд, тасниф мешаванд:

— Ифлосшавии табиие, ки дар натиљаи њодисањои табиї ба дахолати одам пайдо мешаванд;

— Ифлосшавии антропогенї, к ибо фаъолияти одам алоќаманд аст. Ќисми таркибии онро ифлосшавии техногение, ки бе фаъолияти истењсолоти саноатї алоќаманд аст, ташкил медињад.

Аз рўи табиаташон чунин намудњои ифлоскунандањо вуљуд доранд:

1)Биологї, яъне ба муњити атроф дохил шудан ва дар он афзоиш кардани организмњои барои одам лозим ва ё дар экосистема пайдошавии гуруњњои бегонае, ки пеш вуkkk надоштанд;

2)Физикавї, (радиатсионї, гармї, шуої, электромагнитї, ѓулѓуланок ва њоказо)

3)Кимиёви (ифлосшавии биосфера бо моддањои кимиёвї)

Экологњо ифлоскунандањои кимиёвиро дар дараљаи локалї ба чунин гуруњњо таќсим мекунанд:

1)Њавои атмосфера (нуќтањои ањолинишин, минтаќањои корї)

2)Биноњои истиќоматї ва истењсолї

3)Обњои рўизаминї ва зеризаминї

4)Хок

5)Мањсулотњои хўрока

Сарчашмањои ифлосшавии кимиёвиро ба чор гуруњ тасниф кардан мумкин аст:

1)Дастгоњњои техникї, ки пасмондањои сахт, газмонанд ва моеъро ба муњити атроф бароварда мепvtgfhnzyl/

2)Объектњои хољагї, ки моддањои кимиёвии ифлоскунандаро истењсол ё захира мекунанд. Инчунин, майдонњои махсус барои нигоњдории пасмондањо.

3)Минтаќањое, ки ба онњо моддањои ифлоскунандаи кимиёвї ба воситаи наќлиёт дохил мешавад.

4)Олудашавии боришоти атмосферї, маишї, саноатї ва обњои шорандаи кишоварзї, ки хусусияти планетарї доранд.

Ифлосшавии њавои атмосфера дар дараљаи глобалї танњо бо роњи ѓайримустаќим, яъне ба воситаи таѓйирёбии иќлим, вайроншавии пардаи озонии биосфера ва боронњои кислотагї ба вуљуд омада, метавонад бевосита ба саломатии одам таъсир расонад. Аз њама пањншудатарин ифлоскунандањои њавои атмосфера оксиди нитроген, сулфур, гази карбонат, карбогидридњо, фенол, аэрозолњо, пайвастагињои бухоршавандаи металлњои вазнин ва дигар мураккаботи органикию ѓайриорганикї доранд, дар муњити газмонанд дар њолати муаллаќ мављуданд. Онњо ќобилият доранд, ки дар таркибашон пайвастагињои мураккаби кимиёвии хусусияти баланди токсикї дошта ва барои њаётгузаронии организмњои зинда зарарнок нигоњ доранд.

Ба фикри аксари олимони љањон яке аз сарчашмаи асосии ифлосшавии таркиби атмосфера наќлиёти автомобили ба њисоб меравад, ки дар таркиби газњои сухташудаи ххорикунандааш сурб ва оксиди карбон дорад. Ин нишондињандањо дар шањрњои калон то 50% ва дар шањрњои калонтарин аз 85% зиёд газњои сухташудаи наќлиёти автомобили таркиби атмосфераро ифлос мекунад.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *